Złamania w obrębie nadgarstka i ręki: Złamanie kości łódeczkowatej nadgarstka

Rejestracja na wizytę lekarską

Złamanie kości łódeczkowatej nadgarstka bez przemieszczenia leczone jest zachowawczo w unieruchomieniu gipsowym typu „rękawiczka balowa”. W przypadku przemieszczenia odłamów wskazana jest stabilizacja wewnętrzna.

Kość łódeczkowata jest jedną z ośmiu kości nadgarstka. Znajduje się ona u podstawy palca I czyli kciuka. Najłatwiej zlokalizować ją ustawiając rękę w tzw. „pozycji łapania stopa” czyli trzymając  kciuk w przeproście skierowany do góry. Kość łódeczkowata znajduje się dokładnie w rzucie dna dołka utworzonego przez ścięgna mięśni prostowników kciuka (w dnie tzw. tabakierki anatomicznej). Dolegliwości bólowe i obrzęk tej okolicy są charakterystycznymi i zarazem najczęstszymi objawami złamania kości łódeczkowatej. Złamanie kości łódeczkowatej jest najczęstszym izolowanym złamaniem kości nadgarstka (stanowi 80% wszystkich złamań w jego obrębie), dochodzi do niego najczęściej w wyniku urazu bezpośredniego tj. upadku na promieniową część dłoni zgiętej grzbietowo (podparcie) lub nagłego, gwałtownego  zgięcia grzbietowego. Pomimo częstego występowania diagnostyka tego urazu nastręcza wiele trudności i jest najczęściej nierozpoznawalnym uszkodzeniem w całym układzie kostnym. Niestety nawet mimo postawienia prawidłowej diagnozy i wczesnego leczenia uraz ten wiąże się z dużym odsetkiem powikłań w porównaniu z innymi złamaniami.

Wynika to ze specyfiki zaopatrzenia poszczególnych obszarów kości w krew. Kość łódeczkowata dzieli się na trzy regiony: biegun dalszy, talię oraz biegun bliższy. Podział ten pozwala nam ustalić rokowania w przypadku urazów każdej z tych okolic. Biegun dystalny kości jest najlepiej zaopatrywany w krew i zazwyczaj jego złamania goją się bez większych problemów, złamania części środkowej czyli talii nawet z minimalnym przemieszczeniem charakteryzują się zmniejszeniem odsetka uzyskania zrostu. Złamania z przemieszczeniem bieguna bliższego, który jest najgorzej zaopatrywany w krew oraz dodatkowo w całości jest pokryty chrząstką,  najczęściej kończą się brakiem zrostu.

Pierwszymi objawami złamania kości łódeczkowatej są dolegliwości bólowe oraz obrzęk zlokalizowany po promieniowej stronie nadgarstka.

We wczesnej fazie diagnostyki złamania kości łódeczkowatej ważne miejsce zajmuje diagnostyka obrazowa. W pierwszej kolejności wykonujemy klasyczne prześwietlenia w specjalnych projekcjach. Często na radiogramach wykonywanych bezpośrednio po urazie szczeliny pęknięć lub złamań są niewidoczne i wtedy w naszej Klinice diagnostykę poszerzamy o MRI, który jest najbardziej czułą metodą obrazowania złamań kości łódeczkowatej. Do czasu weryfikacji rozpoznania kończyna pacjenta pozostaje unieruchomiona w opatrunku gipsowym typu rękawiczka balowa. W szczególnych przypadkach diagnostykę obrazową poszerzamy o scyntygrafię lub badanie TK. W zależności od lokalizacji złamania oraz wielkości przemieszczenia odłamów złamania te leczymy bądź zachowawczo w opatrunku gipsowym (średni czas unieruchomienia to około 4 miesięcy) bądź operacyjnie, najczęściej z zastosowaniem śrub Herberta. Prawidłowa diagnostyka oraz optymalny wybór metody leczenia pozwala nam zwiększyć prawdopodobieństwo uzyskania zadawalającego wyniku czyli pełnego zrostu kości.