Artroskopowa rekonstrukcja więzadła krzyżowego tylnego: Wybór przeszczepu do rekonstrukcji więzadła krzyżowego tylnego

Rejestracja na wizytę lekarską

W chirurgicznym leczeniu niewydolnego więzadła krzyżowego stosuje się przeszczepy celem stworzenia zastępstwa dla uszkodzonej struktury. Najczęściej są to naturalne materiały biologiczne pobrane z ciała operowanego pacjenta, rzadziej materiały biologiczne pobrane ze zwłok dawcy tkanek. W naszym ośrodku materiałem stosowanym z wyboru - w przypadku braku przeciwwskazań - w rekonstrukcji więzadła krzyżowego są ścięgna mięśni podkolanowych (mięśnia półścięgnistego, mięśnia smukłego). Zapewniają zadowalającą wytrzymałość, a miejsce dawcze jest najmniej traumatyzujące dla stawu kolanowego.

Ścięgna mięśni dołu podkolanowego

Obecnie najczęściej pobieranym przeszczepem biologicznym z tkanek własnych są ścięgna dołu podkolanowego. Zalety tego rodzaju przeszczepów są następujące:

  • zaoszczędzenie więzadła rzepkowego (bardzo ważnego u kolarzy, ciężarowców, tancerzy)
  • możliwość wykonania operacji u pacjentów z problemem "bolesnej rzepki"
  • lepszy efekt kosmetyczny (pozostaje mniejsza blizna skórna)

Przed implantacją przeszczepu w stawie, ścięgna zostają złożone poczwórnie celem uzyskania dużej wytrzymałości mechanicznej (lepszej od więzadła rzepkowego). Do stabilizacji przeszczepu ścięgnistego w kości służą specjalne śruby (RCI) wykonane z tytanu lub materiału, biowchłanialnego (który rozpuszcza się w organizmie do 2 lat), mikropłytki tytanowe, kotwice lub rygle wykonane z tytanu lub materiału biowchłanialnego. Ścięgna wycięte do przeszczepu ulegają regeneracji (odrastają) w przeciągu 2 lat u 70% pacjentów. Ponieważ przeszczep posiada dużą wytrzymałość mechaniczną na rozrywanie nie ma ograniczeń czasowych w rozpoczęciu rehabilitacji. Przeszczep ze ścięgien dołu podkolanowego ulega przebudowie po 1 roku od operacji i uzyskuje siłę porównywalną z siłą anatomicznie wyodrębnionego więzadła krzyżowego.

Więzadło rzepkowe

W naszym ośrodku przeszczep używany bardzo rzadko (jedynie w przypadku przeciwwskazań do wykorzystania innego rodzaju materiału biologicznego). Do niedawna w leczeniu ostrych i przewlekłych uszkodzeń więzadeł krzyżowych kolana, najczęściej pozyskiwanym przeszczepem do rekonstrukcji, była część więzadła właściwego rzepki pacjenta typu kość - ścięgno - kość. Tkanka ta uważana była za standard stosowany przy rekonstrukcjach, ze względu na największą wytrzymałość mechaniczną na rozerwanie, swoją budowę (biologicznie najbardziej zbliżona do więzadła krzyżowego) oraz możliwości mocowania do kości (zapewniała optymalne rozwiązanie dla dobrej stabilizacji). Wadą przeszczepu z więzadła rzepkowego (tak jak każdego przeszczepu z materiału biologicznego, który podlega procesowi przebudowy) jest obniżenie jego wytrzymałości na rozrywanie pojawiające się między 3 a 6 miesiącem po operacji. Wytrzymałość przeszczepu jest jednak na tyle wystarczająca, że można w tym okresie normalnie funkcjonować na operowanej kończynie. Kolejnymi niedogodnościami, pojawiającymi się po przeszczepie, są osłabienie wytrzymałości pozostałej części ścięgna rzepkowego o 30% oraz zaburzenie działania mięśnia czworogłowego uda i stawu rzepkowo-udowego. Ponadto istnieje ryzyko wystąpienia wczesnych i późnych powikłań (złamanie rzepki z powodu jej osłabienia przy wycinaniu bolca kostnego, przerwanie pozostałej części ścięgna w miejscu pobrania, możliwość powstania tzw. niskiej rzepki, bólów w obrębie rzepki, nasilenie istniejących, często przed operacją, dolegliwości związanych z rozmiękaniem chrząstki rzepki). Ponad to, pobranie przeszczepu wymaga dwóch dość rozległych nacięć, co daje gorszy efekt kosmetyczny. Lekka aktywność sportowa i treningi są możliwe po 6 miesiącach, natomiast powrót do wyczynowego sportu możliwy jest po 12 miesiącach. Przeszczep z więzadła rzepkowego przebudowany zostaje po 1 roku i po tym czasie uzyskuje siłę normalnego więzadła krzyżowego.

Ścięgno mięśnia czworogłowego uda

W naszym ośrodku metoda stosowana w przypadku wskazań medycznych. Posiadamy duże doświadczenie w zastosowaniu tegoż materiału biologicznego. Jest od kilku lat stosowana w Europie i USA. Jest to przeszczep centralnej 1/3 ścięgna mięśnia czworogłowego uda i bliższej części rzepki. Ta metoda, jest alternatywą dla uprzednio opisanej procedury. Głównym wskazaniem do zastosowania tego typu przeszczepu są rekonstrukcje więzadła krzyżowego przedniego u pacjentów z niewydolnością więzadła pobocznego przyśrodkowego. Polecany jest również w operacjach rewizyjnych, gdy zużyto ścięgna podkolanowe lub więzadło rzepkowe. Przeszczep stabilizowany jest do kości w części udowej z użyciem materiału biowchłanialnego. Ta nowa technika znacząco zmniejszyła ilość niesatysfakcjonujących wyników przeszczepów zachowując wydajność stabilizacji porównywalną z przeszczepem kość-ścięgno-kość stabilizowanym śrubami. Przeszczepy biologiczne pobrane ze zwłok dawcy tkanek.
W naszym ośrodku metoda stosowana w przypadku wskazań medycznych. Posiadamy bardzo duże doświadczenie w pracy na materiale biologicznym pochodzącym od Dawcy Tkanek. Na stałe współpracujemy z Regionalnym Centrum Krwiodawstwa. Wykwalifikowana kadra Centrum w sposób profesjonalny przygotowuje dla nas materiał biologiczny. Do rekonstrukcji więzadeł krzyżowych pozyskuje się przeszczepy z więzadła rzepkowego lub ścięgna Achillesa. Zaletą tych przeszczepów jest zaoszczędzenie tkanki własnej pacjenta a tym samym brak dodatkowego osłabienia stawu kolanowego. Czas operacji ulega znacznemu skróceniu, co oznacza minimalne obciążenie dla chorego. Również efekt kosmetyczny przemawia za tą metodą, gdyż operacja nie pozostawia blizn. Procedura polecana, jest głównie przy operacjach rewizyjnych, gdy zużyto już ścięgna pacjenta. Przeszczepy biologiczne ze zwłok, podobnie jak przeszczepy z tkanek własnych pacjenta, ulegają przebudowie. Pełną wytrzymałość mechaniczną uzyskują po 1-2 latach od operacji. Wadami przeszczepu pobranego ze zwłok są: możliwość wystąpienia odrzucenia przeszczepu u biorcy, możliwość przeniesienia z przeszczepem infekcji wirusowych, bakteryjnych i grzybiczych, osłabienie mechaniczne bloków kostnych przeszczepu w czasie sterylizacji. Dotychczas, w naszej klinice, nie odnotowaliśmy powikłań po tego typu procedurze medycznej.

Możliwość pobrania narządów do przeszczepu od Dawców Tkanek pojawia się, gdy za życia, zmarły nie wyraził sprzeciwu, na wykonanie procedury pobrania narządów do przeszczepu. Równie ważna jest zgoda najbliższych. Wszystkim Osobom rozumiejącym znaczenie medycyny transplantacyjnej, wyrażamy ogromną wdzięczność za Dar Życia.